توافقات مالی و حضانت فرزندان در طلاق توافقی
طلاق توافقی فقط توافق زن و شوهر بر سر «جدا شدن» نیست، مهم‌ترین بخش پرونده، تعیین تکلیف دقیق موضوعاتی است که بعد از طلاق همچنان اثر مالی یا خانوادگی دارند: مهریه، نفقه، اجرت‌المثل، جهیزیه، حضانت فرزند، ملاقات و هزینه‌های نگهداری کودک.
قانون حمایت خانواده نیز دادگاه را مکلف کرده است هنگام صدور رأی مربوط به طلاق درباره حقوق مالی زوجه، نفقه اطفال، حضانت، هزینه نگهداری و نحوه ملاقات تعیین تکلیف کند.
مشکل بسیاری از توافق‌ها این نیست که زوجین به توافق نرسیده‌اند؛ مشکل این است که توافق را با عباراتی مثل «مهریه توافق شد»، «ملاقات طبق عرف» یا «نفقه بر عهده پدر» نوشته‌اند، بدون اینکه مبلغ، موعد، محل، تضمین و نحوه اجرا روشن باشد.
هرچه متن توافق دقیق‌تر باشد، احتمال تشکیل پرونده جدید بعد از طلاق کمتر خواهد شد.
در طلاق توافقی دقیقاً درباره چه چیزهایی باید توافق شود؟
در یک توافق‌نامه کامل، حداقل باید وضعیت این موضوعات روشن باشد:
1.اصل مهریه و میزان پرداخت یا بذل آن؛
2.نحوه و موعد پرداخت مانده مهریه؛
3.نفقه معوقه زوجه؛
4.اجرت‌المثل ایام زوجیت، اگر موضوع توافق یا مطالبه باشد؛
5.جهیزیه و نحوه تحویل آن؛
6.حضانت هر فرزند؛
7.برنامه ملاقات والد دیگر؛
8.هزینه‌های جاری و درمانی و آموزشی کودک؛
9.محل سکونت فرزند و موضوع جابه‌جایی یا سفر؛
10.نحوه اجرای تعهداتی که به آینده موکول شده‌اند.
نکته مهم‌تر این است که توافقات مالی زن و شوهر با توافقات مربوط به کودک ماهیت یکسانی ندارند. طرفین درباره بسیاری از حقوق مالی خود می‌توانند سازش کنند؛ اما درباره طفل، آزادی توافق آنان محدود به مصلحت کودک است.
مهریه در طلاق توافقی؛ بخشش الزامی نیست
یکی از باورهای اشتباه این است که زن برای طلاق توافقی حتماً باید تمام مهریه را ببخشد.
چنین الزام کلی‌ای وجود ندارد.
ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن را از زمان وقوع عقد مالک مهریه می‌داند و ماده ۱۰۸۳ نیز امکان تعیین مدت یا اقساط برای پرداخت مهر را پذیرفته است.
بنابراین در طلاق توافقی می‌توان توافق کرد که:
تمام مهریه پرداخت شود؛ بخشی پرداخت و بخشی بذل شود؛ تمام یا بخشی در اقساط پرداخت شود؛ یا زوجه حسب قالب حقوقی مورد استفاده از تمام یا قسمتی از آن صرف‌نظر کند.
فایل ارسالی نیز به‌درستی تأکید می‌کند که بخشش کامل مهریه شرط ذاتی طلاق توافقی نیست.
بذل مهریه را دقیق و قابل اجرا بنویسید
عبارت «زوجه مهریه را بخشید» برای یک توافق حقوقی دقیق کافی نیست.
باید معلوم شود:
چه مقدار از مهریه موضوع توافق است؛ آیا زن آن را دریافت کرده یا از آن صرف‌نظر می‌کند؛ اگر بخشی باقی می‌ماند تعداد دقیق سکه یا مبلغ چقدر است؛ و آیا تعهد دیگری در برابر این اقدام وجود دارد یا خیر.
نوع حقوقی بخشش یا بذل نیز می‌تواند بر امکان رجوع و آثار بعدی آن اثر بگذارد، بنابراین نباید بدون بررسی ماهیت طلاق و نحوه تنظیم توافق، یک جمله کلی درباره «غیرقابل برگشت بودن مهریه بخشیده‌شده» نوشت.
در پرونده‌های دارای مهریه سنگین، همین عبارت‌های کوتاه می‌توانند بعداً موضوع یک دعوای مستقل شوند.
تقسیط مهریه بهتر است چگونه تنظیم شود؟
اگر بناست مهریه بعد از طلاق در چند قسط پرداخت شود، بهتر است متن توافق حداقل این موارد را مشخص کند:
مبلغ یا تعداد کل باقی‌مانده، مبلغ پیش‌پرداخت، تعداد اقساط، فاصله زمانی آنها، تاریخ اولین قسط و نحوه پرداخت.
اگر زوجین برای تأخیر در پرداخت یا تضمین اجرای تعهد نیز توافقی دارند، آن موضوع باید با توجه به اعتبار قانونی آن به‌طور شفاف نوشته شود.
عبارت «زوج مهریه را به صورت اقساط می‌پردازد» بدون مشخص کردن تعداد، موعد و مبلغ اقساط عملاً زمینه اختلاف جدید را فراهم می‌کند.
نفقه، اجرت‌المثل و جهیزیه را مبهم باقی نگذارید
ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده دادگاه را مکلف کرده است هنگام طلاق درباره مهریه، نفقه زوجه، اطفال و حمل، جهیزیه و اجرت‌المثل تعیین تکلیف کند.
بنابراین بهتر است زوجین پیش از ورود به مرحله نهایی مشخص کنند که آیا:
نفقه معوقه پرداخت شده است؛ زوجه همچنان ادعایی درباره نفقه گذشته دارد؛ درباره اجرت‌المثل توافقی شده یا قرار است دادگاه تصمیم بگیرد؛ و جهیزیه چه زمانی و چگونه تحویل داده می‌شود.
اگر جهیزیه در منزل مشترک باقی مانده، بهتر است فقط نوشته نشود «جهیزیه تحویل زوجه می‌شود». فهرست یا صورت اموال، زمان تحویل و حسب مورد نحوه جابه‌جایی نیز می‌تواند مشخص شود.
آیا طلاق قبل از پرداخت حقوق مالی زن ثبت می‌شود؟
اصل ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده این است که ثبت طلاق به پرداخت حقوق مالی زوجه وابسته است.
اما قانون استثناهایی نیز پیش‌بینی کرده است: اگر زوجه به ثبت طلاق بدون دریافت فوری حقوق خود رضایت دهد، یا حکم قطعی اعسار یا تقسیط صادر شده باشد، ثبت طلاق می‌تواند انجام شود.
زن نیز در فرض رضایت به ثبت بدون دریافت حقوق، حق خود را برای پیگیری بعدی از طریق اجرای احکام از دست نمی‌دهد.
در نتیجه میان دو عبارت باید تفاوت گذاشت:
(حق مالی زن ساقط شد) و(زن فعلاً بدون دریافت آن به ثبت طلاق رضایت داد).
این دو از نظر حقوقی یکسان نیستند.
اگر منظور طرفین صرفاً تأخیر در پرداخت است، متن توافق نباید به شکلی نوشته شود که بعداً به عنوان اسقاط اصل حق تفسیر شود.
حضانت فرزند در طلاق توافقی چگونه تعیین می‌شود؟
حضانت هم حق و هم تکلیف والدین است، ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی این ماهیت دوگانه را تصریح کرده است.
زوجین می‌توانند درباره محل زندگی و نگهداری فرزند توافق کنند، اما این توافق مانند یک قرارداد مالی کاملاً در اختیار آنها نیست.
ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده به دادگاه اجازه می‌دهد هرگاه توافق درباره حضانت، ملاقات یا نگهداری را برخلاف مصلحت طفل تشخیص دهد، تصمیم دیگری اتخاذ کند، ماده ۴۵ همان قانون نیز رعایت غبطه و مصلحت کودک را در تمام تصمیمات دادگاه‌ها و مقامات اجرایی الزامی می‌داند.
حضانت کودک زیر هفت سال
طبق ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی، وقتی پدر و مادر جدا از هم زندگی می‌کنند، مادر تا هفت سالگی در حضانت فرزند اولویت دارد. این حکم بین دختر و پسر تفاوتی قرار نداده است.
اما حتی این اولویت نیز نمی‌تواند مصلحت طفل را نادیده بگیرد، در شرایطی که سلامت جسمی یا تربیت کودک در معرض خطر قرار گیرد، مقرراتی مانند ماده ۱۱۷۳ امکان مداخله دادگاه را فراهم می‌کنند.
بعد از هفت سالگی چه اتفاقی می‌افتد؟
متن ماده ۱۱۶۹ می‌گوید پس از هفت سال اولویت با پدر است؛ اما تبصره همان ماده بلافاصله اضافه می‌کند که در صورت اختلاف پس از هفت سالگی، حضانت با رعایت مصلحت کودک و به تشخیص دادگاه تعیین می‌شود.
پس نمی‌توان گفت در روز هفتمین سالگرد تولد، حضانت بدون توجه به شرایط واقعی کودک به‌طور قطعی تغییر می‌کند.
وابستگی عاطفی، وضعیت تحصیل، محیط زندگی و امنیت و سلامت کودک می‌تواند در تصمیم قضایی مؤثر باشد.
آیا می‌توان مهریه را در برابر حضانت بخشید؟
زوجین ممکن است در مذاکره به این نتیجه برسند که زن در برابر توافق پدر با حضانت مادر، از بخشی از مهریه صرف‌نظر کند.
اما باید این موضوع را با احتیاط حقوقی تنظیم کرد.
مهریه یک حق مالی متعلق به زوجه است؛ در مقابل، حضانت مستقیماً با وضعیت و مصلحت طفل ارتباط دارد. حتی اگر والدین توافق مالی خود را به یک ترتیب حضانتی پیوند دهند، هیچ توافقی نمی‌تواند اختیار قانونی دادگاه برای تغییر حضانت به دلیل مصلحت کودک را برای همیشه از بین ببرد. ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده صریحاً اجازه مداخله دادگاه در توافق خلاف مصلحت طفل را داده است.
بنابراین بهتر است از این تصور پرهیز شود که «مهریه بخشیده می‌شود و در عوض حضانت برای همیشه خریداری می‌شود».
اگر بعداً شرایط یکی از والدین یا وضعیت کودک به‌طور جدی تغییر کند، دادگاه همچنان می‌تواند در موضوع حضانت تصمیم مقتضی بگیرد.
به همین دلیل، هرگونه امتیاز مالی مرتبط با حضانت باید با آگاهی از این ریسک تنظیم شود.
برنامه ملاقات فرزند باید چه جزئیاتی داشته باشد؟
ماده ۱۱۷۴ قانون مدنی برای والدی که طفل تحت حضانت او نیست، حق ملاقات شناخته است و در صورت اختلاف، تعیین زمان، مکان و سایر جزئیات را به دادگاه سپرده است.
در توافق‌نامه بهتر است به جای عبارت کلی «پدر حق ملاقات دارد» یا «ملاقات با توافق طرفین» موارد زیر مشخص شود:
روز و ساعت تحویل، ساعت بازگرداندن، محل تحویل کودک، وضعیت آخر هفته‌ها، تعطیلات رسمی، نوروز و تعطیلات مدرسه، شیوه تماس تلفنی یا تصویری و تکلیف رفت‌وآمد.
برای والدینی که رابطه پرتنشی دارند، همین جزئیات ممکن است از ده‌ها اختلاف بعدی جلوگیری کند.
قانون حمایت خانواده نیز دادگاه را مکلف کرده است با توجه به وابستگی عاطفی و مصلحت طفل درباره ترتیب، زمان و مکان ملاقات تصمیم بگیرد.
اگر اجرای ملاقات به سلامت روانی کودک آسیب بزند، آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت خانواده امکان استفاده از مددکار یا مرکز مشاوره و حتی تأخیر در اجرا با موافقت دادگاه را پیش‌بینی کرده است.
نفقه فرزند بعد از طلاق با چه کسی است؟
حضانت و نفقه دو موضوع متفاوت‌اند.
ممکن است کودک نزد مادر زندگی کند، اما این موضوع به‌خودی‌خود به معنای انتقال تکلیف اصلی نفقه به مادر نیست.
ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی اصل را بر آن گذاشته است که نفقه اولاد بر عهده پدر باشد و در فرض فوت یا ناتوانی او، ترتیب اشخاص بعدی را مشخص کرده است.
در توافق بهتر است مبلغ یا نحوه تعیین هزینه فرزند، موعد پرداخت، شماره حساب، سهم هزینه‌های درمانی و آموزشی و نحوه بازنگری مبلغ در آینده مشخص باشد.
قانون حمایت خانواده نیز به دادگاه اجازه می‌دهد میزان و ترتیب پرداخت نفقه اشخاص واجب‌النفقه را تعیین کند.
بهتر است والدین تصور نکنند می‌توانند با یک جمله، حقوق آینده طفل را برای همیشه از بین ببرند. تصمیم‌های مربوط به کودک همچنان تحت اصل مصلحت او قرار دارند.
آیا توافق حضانت و ملاقات بعداً قابل تغییر است؟
بله، در شرایط قانونی.
توافق والدین درباره حضانت، نگهداری و ملاقات از آن دسته توافقاتی نیست که دادگاه در هر شرایطی برای همیشه به آن مقید باشد.
ماده ۴۱ قانون حمایت خانواده می‌گوید اگر توافق خلاف مصلحت طفل باشد، مسئول حضانت وظایف خود را انجام ندهد یا مانع ملاقات شود، دادگاه می‌تواند حضانت را به دیگری واگذار کند یا ناظر تعیین کند.
ماده ۱۱۷۳ قانون مدنی نیز مواردی مانند اعتیاد زیان‌آور، برخی بیماری‌های روانی، سوءاستفاده از طفل یا تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف را از مصادیقی می‌داند که ممکن است مداخله دادگاه در حضانت را توجیه کنند.
پس توافق امروز باید با این آگاهی نوشته شود که آینده کودک بر قرارداد والدین مقدم است.
تغییر شهر یا خروج فرزند از کشور چه حکمی دارد؟
اگر یکی از والدین احتمال می‌دهد بعد از طلاق به شهر یا کشور دیگری نقل مکان کند، بهتر است این موضوع از ابتدا بررسی شود.
ماده ۴۲ قانون حمایت خانواده مقرر کرده است صغیر را نمی‌توان بدون رضایت اشخاص مقرر در قانون از محل اقامت تعیین‌شده بین طرفین یا محل اقامت پیش از طلاق به محل دیگر یا خارج از کشور فرستاد، مگر اینکه دادگاه این امر را به مصلحت کودک بداند و با توجه به حق ملاقات اجازه دهد. دادگاه در خروج از کشور می‌تواند تأمین مناسبی نیز برای بازگرداندن کودک بگیرد.
در نتیجه عبارت ساده «حضانت با مادر است» لزوماً به معنی اختیار نامحدود برای انتقال محل زندگی کودک به خارج از کشور نیست.
مراحل طلاق توافقی از مشاوره تا دفتر طلاق
در طلاق توافقی، قانون حمایت خانواده مسیر ویژه‌ای تعیین کرده است.
طبق ماده ۲۵، دادگاه باید موضوع را به مرکز مشاوره خانواده ارجاع دهد. اگر زوجین از طلاق منصرف نشوند، مرکز موارد توافق را برای تصمیم نهایی به دادگاه منعکس می‌کند.
برخلاف بسیاری از انواع دیگر طلاق، ماده ۲۷ طلاق توافقی را از الزام عمومی ارجاع به داوری مستثنا کرده است.
دادگاه پس از بررسی توافقات و شرایط قانونی، در طلاق توافقی گواهی عدم امکان سازش صادر می‌کند؛ نه اینکه صرفاً توافق خصوصی زوجین به تنهایی رابطه زوجیت را پایان دهد. ماده ۲۶ این موضوع را صریحاً بیان کرده است.
پس از قطعی و قابل اجرا شدن گواهی و طی تشریفات، زوجین یا نمایندگان قانونی آنان باید برای اجرای صیغه و ثبت طلاق به دفتر رسمی طلاق مراجعه کنند.
گواهی عدم امکان سازش تا چه زمانی اعتبار دارد؟
این مهلت یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی است که نباید فراموش شود.
طبق ماده ۳۴ قانون حمایت خانواده، مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش برای تسلیم به دفتر رسمی ازدواج و طلاق سه ماه پس از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا قطعی شدن رأی است.
اگر در مهلت قانونی اقدام نشود، گواهی از اعتبار ساقط می‌شود.
نکته بسیار مهم‌تر این است که تبصره همان ماده مقرر کرده اگر گواهی عدم امکان سازش مبتنی بر توافق زوجین به علت انقضای قانونی بی‌اعتبار شود، توافقاتی که گواهی بر اساس آنها صادر شده نیز ملغی می‌شوند.
بنابراین نباید فرض کرد توافق مالی درج‌شده در یک گواهی منقضی، بدون بررسی حقوقی همچنان همان اثر سابق را دارد.
یک توافق‌نامه خوب طلاق توافقی چه بندهایی دارد؟
یک توافق‌نامه قابل اجرا بهتر است به جای جمله‌های کلی، پاسخ سؤالات مشخص را بدهد.
درباره مهریه: چه میزان پرداخت، بذل یا تقسیط می‌شود؟
درباره اقساط: اولین موعد چه زمانی است و هر قسط چه مقدار است؟
درباره جهیزیه: کدام اموال، در چه زمان و محلی تحویل می‌شوند؟
درباره فرزند: کودک با چه کسی زندگی می‌کند و برنامه ملاقات چیست؟
درباره هزینه کودک: مبلغ، موعد، شیوه پرداخت و هزینه‌های فوق‌العاده چگونه تعیین می‌شود؟
درباره سفر یا تغییر محل زندگی: آیا توافق خاصی وجود دارد و آیا برای آن مجوز دادگاه لازم خواهد شد؟
هدف متن خوب این نیست که همه اختلافات آینده را غیرممکن کند؛ چنین چیزی ممکن نیست.
هدف این است که ابهام قابل پیشگیری را به حداقل برساند.
سه سناریوی حقوقی که باید قبل از امضا طلاق توافقی در نظر بگیرید
سناریوی اول: مهریه قسطی است اما زوج بعداً توان مالی‌اش کاهش می‌یابد.
اگر تعهد پرداخت آینده بخش مهمی از توافق است، باید بدانید امکان طرح مسائل مربوط به اعسار یا تغییر وضعیت مالی در آینده وجود دارد، تعهدی که روی کاغذ بسیار سنگین اما در عمل غیرقابل پرداخت است، ممکن است پرونده‌های بعدی ایجاد کند.
سناریوی دوم: مادر در برابر بخشش مهریه، حضانت می‌گیرد اما چند سال بعد شرایط طفل تغییر می‌کند.
بخشش مالی به تنهایی دادگاه را از بررسی دوباره مصلحت کودک محروم نمی‌کند، توافق حضانت ممکن است با تغییر جدی شرایط بازبینی شود.
سناریوی سوم: ملاقات فقط «با توافق طرفین» نوشته شده است.
در دعاوی خانواده تا وقتی رابطه والدین مناسب است مشکلی ایجاد نمی‌شود؛ اما پس از اختلاف، هیچ روز، ساعت یا محل مشخصی برای اجرا وجود ندارد، در این وضعیت معمولاً دوباره باید از دادگاه تعیین تکلیف خواسته شود.
این مثال‌ها نشان می‌دهند توافق طلاق باید برای زمانی نوشته شود که همکاری فعلی طرفین ممکن است دیگر وجود نداشته باشد.
اشتباهات رایج در توافق مالی و حضانت فرزندان
اولین اشتباه، بخشیدن فوری مهریه بدون تعیین دقیق اینکه در مقابل چه چیزی و با چه آثار حقوقی این اقدام انجام می‌شود.
اشتباه دوم، تبدیل حضانت به یک معامله مالی قطعی و دائمی است، توافق مالی می‌تواند بخشی از مذاکرات باشد، اما مصلحت طفل همچنان بر ترتیب حضانت حاکم است.
اشتباه سوم، نوشتن برنامه مبهم ملاقات است.
اشتباه چهارم، یکی دانستن حضانت با نفقه و تصور اینکه چون فرزند نزد مادر است، مادر باید تمام هزینه‌های او را بپردازد.
اشتباه پنجم، رضایت به ثبت طلاق بدون دریافت حقوق مالی و در عین حال نوشتن عباراتی است که ممکن است به عنوان اسقاط آن حقوق تفسیر شود.
اشتباه ششم، بی‌توجهی به مهلت اعتبار گواهی عدم امکان سازش است؛ زیرا انقضای آن در طلاق توافقی می‌تواند توافقات مبتنی بر آن را نیز تحت تأثیر مستقیم قرار دهد.
پرسش‌های رایج درباره توافقات طلاق توافقی
آیا برای طلاق توافقی حتماً باید مهریه بخشیده شود؟
خیر. زن می‌تواند تمام مهریه را دریافت کند، بخشی را بذل کند یا درباره پرداخت و اقساط آن توافق شود.
آیا حضانت را می‌توان برای همیشه به مادر یا پدر داد؟
والدین می‌توانند توافق کنند، اما اگر بعداً دادگاه آن ترتیب را خلاف مصلحت کودک بداند، امکان تغییر وجود دارد.
حضانت زیر هفت سال با چه کسی است؟
طبق ماده ۱۱۶۹، مادر تا هفت سالگی اولویت دارد؛ پس از هفت سال نیز در صورت اختلاف، مصلحت کودک ملاک تصمیم دادگاه است.
آیا پدر می‌تواند در مقابل بخشیدن مهریه حضانت را به مادر بدهد؟
امکان توافق درباره ترتیب حضانت وجود دارد، اما این توافق نمی‌تواند اختیار آینده دادگاه برای مداخله بر اساس مصلحت طفل را از بین ببرد، بنابراین نباید آن را معامله‌ای برای «حضانت غیرقابل تغییر» تلقی کرد.
اگر پدر یا مادر مانع ملاقات شود چه می‌شود؟
قانون حمایت خانواده برای جلوگیری از اجرای حکم حضانت یا ایجاد مانع در ملاقات ضمانت اجرا پیش‌بینی کرده و دادگاه می‌تواند حسب شرایط تصمیم مقتضی بگیرد.
اگر زن بدون دریافت مهریه به ثبت طلاق رضایت دهد، حق او از بین می‌رود؟
نه لزوماً، ماده ۲۹ تصریح می‌کند اگر زن بدون دریافت حقوق مالی به ثبت طلاق رضایت دهد، می‌تواند پس از ثبت نیز برای دریافت آن حقوق از طریق اجرای احکام اقدام کند؛ مگر اینکه خود حق را به شکل معتبر ساقط کرده باشد.
طلاق توافقی داوری دارد؟
قانون حمایت خانواده طلاق توافقی را از ارجاع اجباری موضوع ماده ۲۷ به داوری مستثنا کرده، اما ارجاع به مرکز مشاوره خانواده در ماده ۲۵ پیش‌بینی شده است.
قبل از امضای طلاق توافقی چه کار کنیم؟
پیش از هر امضا، توافق را به دو ستون ذهنی تقسیم کنید.
در ستون اول، حقوق مالی زن و شوهر را قرار دهید: مهریه، نفقه، اجرت‌المثل، جهیزیه و بدهی‌های میان طرفین.
در ستون دوم، حقوق و وضعیت فرزندان را بنویسید: حضانت، ملاقات، نفقه، درمان، تحصیل، محل زندگی و سفر.
بعد برای هر تعهد چهار سؤال بپرسید:
چه کسی متعهد است؟ دقیقاً چه کاری باید انجام دهد؟ چه زمانی باید انجام دهد؟ اگر انجام نداد، متن موجود تا چه اندازه قابلیت اجرا دارد؟
و در موضوعات مربوط به کودک یک سؤال پنجم نیز اضافه کنید: آیا این توافق واقعاً با مصلحت طفل سازگار است؟
طلاق توافقی زمانی کم‌تنش‌تر است که توافق امروز فقط برای تمام کردن پرونده نوشته نشده باشد، بلکه برای زندگی واقعی طرفین و فرزندان در سال‌های بعد نیز قابل اجرا باشد.
جهت رزرو مشاوره حقوقی کلیک نمایید
قوانین و منابع اصلی طلاق توافقی
قانون مدنی، به‌ویژه مواد ۱۰۸۲ و ۱۰۸۳ درباره مهریه و مواد ۱۱۶۸، ۱۱۶۹، ۱۱۷۳ و ۱۱۷۴ درباره حضانت و ملاقات.
ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی درباره ترتیب مسئولیت پرداخت نفقه اولاد.
قانون حمایت خانواده ۱۳۹۱، به‌ویژه مواد ۲۵، ۲۶، ۲۹ و ۴۰ تا ۴۵ درباره طلاق توافقی، حقوق مالی، حضانت و مصلحت طفل.
ماده ۳۴ قانون حمایت خانواده درباره مدت اعتبار سه‌ماهه گواهی عدم امکان سازش و اثر انقضای آن بر توافقات مبنای طلاق توافقی.
آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت خانواده درباره ارجاع طلاق توافقی به مرکز مشاوره و شیوه اجرای تصمیمات حضانت و ملاقات.
منبع ارسالی کاربر درباره مهریه، طلاق توافقی، حضانت، ملاقات و اجزای پیشنهادی توافق‌نامه.